Goede voornemens, slechte voornemens
Mensen zijn verhalenvertellers. En we vertellen niet alleen graag verhalen over elkaar, maar ook over onszelf. Soms zijn het positieve verhalen, maar – menselijk als we zijn –delen we liever de negatieve.
Verhalen werken net als reclame. Hoe vaker je ze vertelt, hoe waarder ze worden. En zo creëren wij verhalen over ons werk, onze relatie, onze familie en over onszelf. Verhalen waar we uiteindelijk zelf in gaan geloven. Verhalen die we uiteindelijk ervaren als De Waarheid.
Zo heb ik jaren geleden een verhaal over mijzelf verzonnen dat ik niet met geld om kan gaan. Ik weet niet precies waar het verhaal vandaan komt, of wanneer het precies begonnen is, maar dat is het verhaal dat ik over mijzelf vertel. Het verhaal waar ik heilig in geloof. En niet alleen ik. Ook mijn omgeving is ervan overtuigd. Mijn vrienden, mijn ouders, allemaal zullen ze beamen: Marcel kan niet met geld omgaan.
1 januari was ik op televisie te zien in een programma van de RVU getiteld: ‘Goede voornemens, Slechte voornemens’. Daarin werden acht mensen drie maanden lang gevolgd in hun goede voornemen. Mijn goede voornemen was: minder geld uitgeven. Dat bleek simpeler te zijn dat ik dacht. Gemiddeld gaf ik zo’n 200 euro per maand uit aan strips, dvd’s, videospelletjes en uit-etentjes. En alleen al het meedoen aan het programma zorgde ervoor dat ik dat bedrag terugbracht tot minder dan 50 euro per maand. Missie geslaagd. Toch?
Nee, dus. Want mijn privérekening staat nog steeds in het rood, ik vind nog steeds dat ik niet met geld om kan gaan en mijn omgeving ook. Dus wat is dan wel het probleem?
Gary Ryan Blair - alias The Goalsguy – zegt in hetzelfde RVU-programma dat de meeste Goede Voornemens eigenlijk Slechte Voornemens zijn. Minder uitgeven, tien kilo afvallen, stoppen met roken; het enige dat deze voornemens benadrukken is dat er iets mis met je is. Normale mensen zijn kennelijk niet te dik, hebben evenwichtige relaties, roken niet en geven niet teveel uit. Wij doen dat wel en doen dus iets niet goed met je. En dat moet gefikst worden.
(Overigens, kent u iemand die aan bovenstaande voorwaarden voldoet?)
Volgens Gary Ryan Blair werkt het niet als je roept dat je minder moet afvallen of uitgeven. Wat wel werkt is zeggen hoeveel je wilt wegen op welke datum. Dat is meetbaar en bekrachtigend. En het gaat niet meer over goed of fout.
Ik woon een huis dat enkele tonnen waard is en waarvan we nog nooit een aflossing gemist hebben. Onze kinderen krijgen meer dan fatsoenlijk te eten, dragen nette kleren en gaan zonder problemen naar school, crèche en muziekles. We gaan minimaal 1 x per jaar op vakantie en hebben een huis vol speelgoed voor grote én voor kleine mensen. Hoezo kan ik niet met geld omgaan?
Mijn persoonlijke schuldenlast bedraagt minder dan 10.000 euro. De helft daarvan is al meer dan 10 jaar oud. De andere helft stijgt en daalt afhankelijk van mijn inkomen. En daar zit nu net de crux.
Het probleem is niet dat ik niet met geld om kan gaan. Het probleem is dat ik weiger om mijn uitgavenpatroon aan te passen aan mijn inkomen.
Sinds 1 januari 2009 ben ik fulltime kinderboekenschrijver. En dat heeft een behoorlijk effect op mijn inkomen gehad. In sommige maanden verdiende ik drie keer modaal, in andere maanden helemaal niets. Ik trok mij daar in mijn uitgavengedrag niets van aan en leefde alsof er niets veranderd was. En dat wreekte zich behoorlijk.
Mijn doelen voor 2010 zijn als volgt. Als eerste wil ik precies weten hoeveel geld er binnenkomt en – nog belangrijker in mijn geval – wanneer het binnenkomt. Ik wil precies weten hoeveel geld eruit gaat en waaraan. Daarna zal er een planning gemaakt moeten worden en geld moeten worden gereserveerd voor de ‘slechte’ maanden. Er is een grote kans dat ik flink moet bezuinige op mijn uitgaven én dat er gezocht moet worden naar een extra inkomstenbron. Daarnaast zal ik de opgelopen achterstand weer in moeten halen.
Dat is geen simpele klus. Maar wel een heldere.
Ik heb een dubbel gevoel overgehouden aan het meedoen aan het programma. Aan de ene kant heeft het mij gedwongen om mijn verhaal over mijzelf (ik kan niet met geld omgaan) los te laten en te zeggen: ‘Vanaf nu weet ik iedere dag precies wat er binnenkomt en wat er uit gaat. En ik zorg dat daar balans in is.’ Aan de andere kant heb ik door het programma precies hetzelfde verhaal weer opnieuw in de wereld gezet dat ik niet met geld om kan gaan. Want ja, dat is nou eenmaal het makkelijkste verhaal om te vertellen.
Maar het is niet De Waarheid.
Aan mij om in 2010 een nieuwe waarheid neer te zetten. En daar ben ik vandaag mee begonnen.
