De eendimensionale wereld van Avatar
In het dagelijkse leven schrijf ik kinderboeken. Dat betekent dat ik soms maandenlang bezig ben met de ontwikkeling van boeiende en geloofwaardige karakters, met het bedenken van verrassende plotwendingen en met het construeren van een bevredigend einde.
Bij films lijkt dat minder vanzelfsprekend. Dat Hollywoodstudio’s meer tijd en geld uitgeven aan dure acteurs en special effects dan aan een fatsoenlijk script, is al jaren bekend. Maar nu de heren filmmakers de 3Dbril hebben (her)ontdekt, lijkt het alleen maar erger te worden.
Scriptschrijver en regisseur James Cameron is naar eigen zeggen ruim tien jaar bezig geweest met Avatar, nu al de grootste bioscoophit aller tijden. Maar die tien jaar zijn duidelijk niet besteed aan het scenario. Dat blijkt ook wel uit de interviews met Cameron, waarin de nadruk wordt gelegd op de voorheen niet-bestaande technologieën, het 3D-proces, de speciaal voor Avatar ontwikkelde camera’s etc. Het weinige dat Cameron over het script zegt is: “Yes, it is ‘Dances with Wolves in Space.’ It’s almost comfortable for the audience [thinking]: I know what kind of tale this is.”
Pardon? Een voorspelbaar plot, opeengestapelde clichés en stereotiepe karakters zijn nu ineens ‘comfortabel’, zodat het publiek niet meer na hoeft te denken? Zijn 3D beelden (van de inderdaad overweldigende wereld van Pandora) een substituut geworden voor het vertellen van een onderhoudend verhaal? Wordt het perspectief van de hoofdpersoon vervangen door het perspectief van het driedimensionale ruimteschip?
Voor alle duidelijkheid: ik heb niets tegen simpele plots. Raiders of the lost Ark, Die Hard, Iron Man, Camerons eigen Aliens; het zijn allemaal films waarvan het verhaal op een bierviltje past. Desondanks zijn de scenario’s bijzonder vernuftig opgebouwd, met karakters waar je om geeft. En dat is nu net de makke van Avatar: het ziet er allemaal prachtig uit, maar het interesseert je als kijker geen donder wat er met wie gebeurd. En is dat niet waar verhalen vertellen over gaat?
Het is de bedoeling dat 3D het filmverhaal extra diepte geeft, maar voorlopig levert het alleen maar vervlakking op.
Marcel van Driel
